SKŁADNIKI NIEZBĘDNE W DIECIE DZIECKA

Ostatnio wiele mówi się o roli kwasów omega-3 i witaminy D3 w organizmie dziecka. Specjalista ds. żywienia, Ewa Ceborska-Scheiterbauer, odpowiada na najczęściej zadawane pytania.

Jakie są niezbędne składniki w jesienno-zimowej diecie dziecka?

Dieta dziecka w okresie jesienno-zimowym powinna obfitować w produkty bogate w witaminę C (np. czerwona papryka, cytrusy), białko pochodzące z chudego mięsa (np. kurczak, indyk, cielęcina), świeżych ryb (najlepiej tłustych, które są źródłem m.in. kwasów omega-3, witaminy D3 i żelaza), a także w pełnoziarniste produkty zbożowe (np. pieczywo razowe, grube kasze, dziki ryż). Ważne jest, aby dziecko otrzymywało posiłki regularnie, a więc co 2,5-3 godziny.

Jak jest Pani opinia na temat podawania dzieciom tranu?

Uważam, że podawanie dzieciom tranu jest szczególnie ważne w przypadku, gdy dziecko niechętnie spożywa ryby (lub jest uczulone na białko ryb), ma osłabioną odporność lub przebywa większość czasu w zamkniętych pomieszczeniach. Wówczas mamy szansę, aby w połączeniu ze zrównoważoną dietą dostarczyć maluchowi wszystkich składników niezbędnych do wzrostu, rozwoju i zachowania zdrowia.
Pamiętajmy o tym, że tran jest naturalnym źródłem kwasów omega- 3, a także witaminy D, E i A, a jednocześnie jest to produkt czysty i bezpieczny.

Dlaczego kwasy tłuszczowe omega-3 są takie ważne w diecie dzieci?

Kwasy omega- 3 odgrywają ważną rolę, jeszcze zanim człowiek się urodzi. Maleństwo rozwijające się w łonie matki wykorzystuje kwasy omega-3 do prawidłowego wzrostu i funkcjonowania mózgu, a także całego układu nerwowego i siatkówki oka. Badania potwierdzają, że prawidłowe stężenie kwasów z rodziny omega-3 (szczególnie kwasu EPA i DHA) wpływa korzystnie na efektywną pracę komórek nerwowych, a przez to na poprawę funkcji umysłowych. Jest to szczególnie ważne zarówno w przypadku dziecka w łonie matki, jak i później. Odpowiednia ilość kwasów omega-3 w diecie każdego człowieka, w tym dzieci ma  wpływ na prawidłowe funkcjonowanie mózgu  Aby dziecko zdrowo rosło i rozwijało się należy mu zapewnić odpowiednio zbilansowaną dietę.

Czy w ciąży również należy dostarczać kwasy omega-3?

Kobiety w ciąży powinny szczególnie dbać o swoją codzienną dietę, a także o jej suplementację, ponieważ warunkuje to prawidłowy rozwój dziecka, a także samopoczucie przyszłej mamy.
Kwasy omega- 3 mają duży udział w budowie mózgu, a także wpływają korzystnie na zwiększenie odporności kobiety w ciąży, a także  dziecka po urodzeniu. Uważa się również, że dieta obfitująca w kwasy EPA i DHA wpływa korzystnie na obniżenie ryzyka wystąpienia alergii u dziecka. Ponadto niskie stężenie kwasów omega-3 może być przyczyną urodzenia dziecka z niską masą urodzeniową.
Warto również wspomnieć o tym, że ryby morskie bywają zanieczyszczone metalami ciężkimi lub innymi związkami, które mogą być szkodliwe dla nienarodzonego dziecka. Dlatego też prawidłowa suplementacja codziennej diety tranem pomaga w utrzymaniu prawidłowego stężenia kwasów omega-3 w organizmie. Tran jest bowiem produktem naturalnym, czystym i bezpiecznym.

Jakie są naturalne źródła kwasów omega-3?

Naturalnymi źródłami kwasów EPA i DHA są ryby – szczególnie ryby pochodzące z zimnych wód morskich. Omega- 3 występują także w innych rybach, owocach morza i algach, ale w mniejszych ilościach. Jednak najlepszym naturalnym źródłem kwasów omega- 3 jest tran.
Źródłem kwasu alfa-linolenowego (ALA), który także należy do rodziny omega- 3, jest świeży olej lniany, a także nasiona lnu, surowy olej rzepakowy, orzechy włoskie, migdały i awokado.

Czy jesienią i zimą, kiedy brakuje słońca, potrzebujemy więcej witaminy D? Jaką rolę pełni ona w organizmie i jak ją dostarczać?

Witamina D3 jest wytwarzana w skórze człowieka pod wpływem promieni słonecznych. Odgrywa ona istotną rolę m.in. w gospodarce wapnia, który z kolei wpływa na zwiększenie twardości układu szkieletowego (w tym zębów). Ostatnio coraz więcej mówi się o korzystnym wpływie witaminy D na odporność organizmu. Badania naukowe dowodzą*, że odpowiednia dawka witaminy D może zmniejszyć ryzyko wystąpienia chorób dróg oddechowych, przeziębienia i grypy nawet o 45%.
Witamina D3 wytwarzana jest w prawidłowych dawkach jedynie w przypadku, gdy, dana osoba spędza przynajmniej 40 minut w ciągu dnia na słońcu z odkrytymi przedramionami. W przeciwnym wypadku (np. w okresie jesienno-zimowym, przy pracy w zamkniętych pomieszczeniach, stosowaniu silnych filtrów przeciwsłonecznych) ilości witaminy D są zbyt niskie i należy je dostarczyć wraz z dietą. Dobrym źródłem witaminy D są tłuste ryby morskie, a także tran.

Jakie najczęściej popełniamy błędy dietetyczne w żywieniu dzieci?

Najczęstszymi błędami w żywieniu dziecka jest monotonny jadłospis, a także wykorzystywanie zbyt często produktów mocno przetworzonych czy tzw. półproduktów. Wynika to prawdopodobnie z braku czasu na przygotowywanie tzw. dań domowych. Jednak podawanie produktów przetworzonych, ubogich w składniki odżywcze może wpływać na wolniejszy rozwój fizyczny i intelektualny dziecka.
Obserwuję także niepokojącą tendencję do podawania dzieciom zbyt dużej ilości słodzonych dań i napojów, co sprzyja nie tylko powstawaniu otyłości, ale także próchnicy, nadpobudliwości, cukrzycy typu II i wszelakich dyslipidemii.
Nie zapominajmy także o odpowiedniej dawce ruchu. Bez niego ciężko mówić o zdrowym stylu życia.




* Association Between Serum 25-Hydroxyvitamin D Level and Upper Respiratory Tract Infection in the Third National Health and Nutrition Examination Survey Adit A. Ginde, MD, MPH; Johan M. Mansbach, MD; Carlos A. Camargo Jr, MD, DrPH, Arch Intern Med/Vol 169 (no. 4), Feb 23, 2009.