Tran z dorsza czy olej z rekina? Który wybrać?

Codziennie każdy z nas podejmuje różne decyzje, które mają pomóc w utrzymaniu zdrowia na długie lata. Podstawą dobrego samopoczucia i witalności jest prawidłowe żywienie. Polega ono na pokryciu zapotrzebowania naszego organizmu na energię, a także składniki pokarmowe niezbędne do zachowania zdrowia. Wśród nich bez wątpienia powinny się znaleźć kwasy tłuszczowe, które pełnią wiele ważnych funkcji. Ich doskonałym źródłem są tłuszcze ryb. Czy wiesz, po które z nich sięgnąć?

Kwasy omega-3 i omega-6. Gdzie ich szukać?

Kwasy tłuszczowe nie są produkowane w ludzkim organizmie, dlatego muszą być do niego dostarczane wraz z pożywieniem. Wśród najpotrzebniejszych kwasów, wyróżniamy kwasy omega-3 oraz kwasy omega-6. Są one źródłem niezbędnej energii, a także witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, takich jak: A, D, E. To właśnie z nich organizm czerpie składniki do budowy komórek, tkanek, narządów, a także syntezy substancji biologicznych.

Kwasy NNKT (niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe) dzielą się na: kwas α-linolenowy , tzw. ALA (rodzina omega-3) i kwas linolowy, tzw. LA (rodzina omega-6). Kwasy α-linolenowy, dokozaheksaenowy (DHA) i eikozapentaenowy (EPA) znajdują się w grupie kwasów omega-3. Kwas linolowy i arachidonowy należą do grupy kwasów omega-6[1].

Jedynym rzeczywistym źródłem kwasów omega-3 jest tłuszcz pochodzący z ryb i zwierząt morskich żywiących się planktonem, a także innymi rybami. Zawartość EPA i DHA, a także ich proporcje w rybim tłuszczu zależą od:

  • gatunku ryb;
  • stanu fizjologicznego ryb
  • pory roku;
  • akwenu połowu.

Ryby pochodzące z północnych, zimnych mórz zawierają więcej EPA, zaś z południowych DHA. Jednak również niektóre z gatunków śródlądowych, takich jak np. łosoś, zawierają wysoki poziom kwasów omega-3.

Tran a olej. Czym się różnią?

Tran jest wątłuszowym olejem o ciekłej konsystencji, otrzymywanym ze świeżej wątroby dorsza atlantyckiego lub innych ryb z rodziny dorszowatych[2]. Jego skład jest bogaty w różne kwasy tłuszczowe, w większości nienasycone, a także witaminy A i D. Niektóre preparaty dostępne na rynku wzbogacane są o witaminę E. Według zaleceń większości lekarzy tran powinno się spożywać regularnie w każdym wieku, przede wszystkim jednak powinien być podawany dzieciom.

Różne owoce morza i glony również zawierają kwasy omega-3. Za najpopularniejszy olej uważa się ten pozyskiwany z wątroby rekina. Co jednak ciekawe, w jego składzie znajdziemy zaledwie śladowe ilości kwasów omega. Zawiera on głównie alkiloglicerole i skwalen, które mają pozytywny wpływ na układ immunologiczny.

Jednak olej z wątroby rekina bywa często mylony z tranem. Są to dwa zupełnie różne produkty. Tran to olej ze świeżej wątroby dorsza lub ryb dorszowatych i ma zupełnie inny skład niż olej z rekina.

Dlaczego warto sięgać po tran w codziennej diecie?

Dobroczynny wpływ kwasów omega-3 na ludzki organizm to przede wszystkim[3]:

  • redukowanie poziomu szkodliwych tłuszczy w jelitach oraz wątrobie;
  • normalizacja ciśnienia krwi;
  • działanie przeciwzakrzepowe;
  • hamowanie rozwoju choroby niedokrwiennej serca;
  • działanie przeciwmiażdżycowe;
  • działanie przeciwzapalne oraz przeciwalergiczne;
  • hamowanie rozwoju cukrzycy typu II;
  • działanie przeciwnowotworowe;
  • chronienie układu odpornościowego;
  • działanie przeciwdepresyjne;
  • przeciwdziałanie otyłości;
  • korzystne wpływanie na skórę.

Kwasy omega-3 i 6 są niezbędne dla ludzi do prawidłowego wzrostu, rozwoju oraz funkcjonowania organizmu. Szczególnie układ sercowo-naczyniowy, siatkówki oka oraz mózgu człowieka[4]. Dlatego zaleca się spożywanie 2-3 posiłków rybnych tygodniowo, co stanowi około 300 gram ryby. Niestety nie każdy jest w stanie pilnować w ten sposób swojego jadłospisu. Właśnie dlatego warto sięgnąć po suplement z tranem lub kapsułki z olejem z rekina. Po który jednak preparat lepiej sięgnąć?

Rekin czy dorsz? Podstawowe informacje

Bez wątpienia zarówno preparaty z tranem, jak i olejem z rekina są bogatym źródłem substancji, które warto włączyć do swojego systemy żywienia. Niemniej istnieją pewne wskazania dla kogo, który preparat będzie lepszy.

Bez wątpienia, olej z wątroby rekina posiada uboższy skład od tradycyjnego tranu. Jego wyjątkowość polega na występowaniu w nim alkilogliceroli i skwalenu, które wpływają na mechanizmy odpornościowe. Wpływają one na wytwarzanie komórek odpornościowych, a także pobudzenie procesów immunologicznych. Dzięki temu pomagają szybciej zwalczać infekcje, a także skracają okres rekonwalescencji. Skwalen pomaga też obniżyć poziom złego cholesterolu. Jednak ze względu na dużo mniejszą zawartość kwasów omega-3, olej z wątroby rekina powinien być raczej traktowany jako wspomaganie odporności, np. w okresie jesienno-zimowym.

Tran z kolei ma duże szerszy zakres działania, ponieważ wspomaga układ immunologiczny wzmacniając naszą barierę ochronną, dzięki czemu nasz organizm łatwiej opiera się wirusom oraz zmianom pogodowym. Regularne stosowanie tranu dzięki wysokiej zawartości kwasów omega, pozytywnie wpływają na funkcjonowanie mózgu i układ krążenia. Tran jest również bogatym źródłem witaminy D3, która wspomaga walkę ze zmęczeniem i złym samopoczuciem. Dlatego zarówno dzieciom, nastolatkom, dorosłym i osobom starszym zaleca się codzienne sięganie po tran w celu wzmocnienia funkcjonowania organizmu oraz usprawnienia pracy mózgu.

Po olej rekina warto sięgnąć natomiast dodatkowo w okresie, kiedy obawiamy się sezonowego spadku odporności.

[1] https://www.ptfarm.pl/pub/File/Bromatologia/2013/2/BR%202-2013%20-%20s.%20225-233.pdf
[2] http://agro.icm.edu.pl/agro/element/bwmeta1.element.agro-20354484-1386-426e-ac88-62c87e574cb3
[3] http://www.sequoia.pl/wp-content/uploads/doc/Kliniczne_efekty_suplementacji_kwasami_tluszczowymi_Omega-3.pdf
[4] https://www.ptfarm.pl/pub/File/Bromatologia/2013/2/BR%202-2013%20-%20s.%20225-233.pdf