Olej z wiesiołka a omega 6. Zadbaj o swoje zdrowie!

Olej z wiesiołka ze względu na zalety dla urody i zdrowia można znaleźć w wielu produktach kosmetycznych, a także w formie suplementów. Jest wykorzystywany przede wszystkim w medycynie naturalnej oraz w przemyśle kosmetycznym i farmaceutycznym. Sam wiesiołek jest zazwyczaj rośliną ozdobną, którą można hodować w ogrodach, albo pochodzi z pól uprawnych, gdzie po zbiorach jest tłoczony na olej. Ten produkt nie nadaje się do smażenia, ani jako dodatek do potraw. Zazwyczaj spożywa się go bezpośrednio przed posiłkiem lub nakłada na skórę.

Olej z wiesiołka – ile zawiera kwasów tłuszczowych

Olej z wiesiołka przygotowywany jest z ziaren tej niewielkiej rośliny, którą można spotkać na polach lub łąkach. Pochodzi z Ameryki Północnej i Południowej. W Polsce występuje około 30 gatunków, a najpospolitszymi z nich jest wiesiołek dwuletni i wiesiołek dziwny[1]. To z nich powstaje olej wiesiołkowy z bezpośredniego tłoczenia, który zawiera cenne kwasy tłuszczowe: kwasy linolenowe, kwasy omega-3, kwasy omega-6 i kwasy omega-9.

Olej z wiesiołka w zdecydowanej większości składa się z nienasyconych kwasów tłuszczowych – aż 80% jego składu to kwas linolowy (LA) i gamma-linolenowy (GLA), należące do grupy kwasów omega-6[2]. Pozostałe 20 procent stanowią przede wszystkim: kwas palmitynowy, stearynowy i oleinowy, fitosterole, witamina E, cynk, wapń i magnez.

Kwas linolowy, który znajduje się w oleju z wiesiołka, jest kwasem tłuszczowym omega-6, który wspomaga zdrowie skóry poprzez wzmacnianie bariery skórnej, zatrzymywanie wody w naskórku i regulowanie produkcji sebum. Ma też właściwości przeciwzapalne, łagodzi trądzik oraz spowalnia starzenie się skóry[3].

Kwas gamma-linolenowy (GLA) jest prekursorem prostaglandyny – związku, który jest syntetyzowany w miejscu infekcji lub urazu, aby zmniejszać stan zapalny, zwalczać uszkodzenia komórek i regulować ból w ramach procesu gojenia[4]. Łagodzi objawy wielu schorzeń, w tym reumatoidalnego zapalenia stawów i neuropatii cukrzycowej. Wspiera również działanie tkanek żeńskiego układu rozrodczego, kanałów krwionośnych, dróg oddechowych i układu nerwowego.

Kwasy tłuszczowe – równowaga w diecie to podstawa

Olej z wiesiołka, a także inne oleje roślinne, m.in. olej rzepakowy, olej z siemienia lnianego, olej z orzechów włoskich czy olej z konopii, są źródłem kwasu alfa-linolenowego (ALA). Jest to macierzystym kwas z rodziny omega-3, który w wyniku serii reakcji metabolicznych daje początek długołańcuchowym tłuszczom: kwasowi eikozapentaenowemu (EPA) i kwasowi dokozaheksaenowemu (DHA)[5]. Chociaż ludzie potrafią syntezować z ALA inne kwasy tłuszczowe omega-3 to zakres konwersji do EPA wynosi od 8 do 12%, a w przypadku DHA – zaledwie 1%.

Ponieważ organizm ma bardzo ograniczoną zdolność do przekształcania EPA i DHA z ALA, zaleca się, by były pozyskiwane bezpośrednio ze źródeł żywieniowych, a przede wszystkim z tłustych ryb zimnowodnych. Jednym z najcenniejszych źródeł omega-3 jest tran, czyli olej z wątroby dorsza.

Aby organizm odczuł pozytywne właściwości kwasów tłuszczowych omega-3 i omega-6, koniecznie trzeba zachować ich równowagę w diecie. Prawidłowa proporcja kwasów omega-3 do omega-6 powinna wynosić między 1:2 a 1:5. Jednak dieta większości Europejczyków zawiera za mało omega-3 i za dużo omega-6 – ich proporcja waha się między 1:15 a 1:20. Zachwianie balansu (zbyt wysoki poziom omega-6) może przyspieszać wzrost komórek nowotworowych, podnosić ciśnienie krwi, zwiększać ryzyko otyłości, zawału serca, udaru mózgu i depresji, a także sprzyjać zatrzymywaniu wody w organizmie.

Oleje – dary natury dla Ciebie!

W diecie europejskiej nie brakuje źródeł omega-6, jednak nie wszystkie z nich są korzystne dla zdrowia. Na liście szkodliwych produktów z omega-6 można znaleźć niedrogie oleje roślinne, które przemysł spożywczy wykorzystuje do produkcji żywności przetworzonej (słone przekąski, chipsy, słodycze, wyroby cukiernicze). Są to przede wszystkim olej sojowy, olej słonecznikowy i olej z ziaren kukurydzy. Przeciętne spożycie tego typu produktów jest zdecydowanie zbyt wysokie[6].

Jak można zwalczyć ten problem? Najlepszym rozwiązaniem będzie wykluczenie lub znaczne ograniczenie wyżej wymienionych produktów spożywczych i zastąpienie ich zdrowymi olejami roślinnymi w diecie oraz w suplementacji. Wśród nich można wymienić oleje z wiesiołka, lniany, rzepakowy, konopny oraz z nasion chia. Zmniejszają one stężenie całkowitego cholesterolu we krwi, przeciwdziałają miażdżycy i nadciśnieniu tętniczemu. Są też bogate w witaminę E, która eliminuje z organizmu wolne rodniki, chroni nas przed chorobami cywilizacyjnymi oraz nadaje skórze młody wygląd.

Dobroczynne właściwości oleju z wiesiołka

Olej z wiesiołka zazwyczaj spożywa się w formie płynu lub kapsułek. Może być też stosowany miejscowo. Jest znany ze swoich właściwości równoważących gospodarkę hormonalną oraz przeciwzapalnych i przeciwutleniających, w tym:

  • pomaga w walce z trądzikiem,
  • łagodzi objawy atopowego zapalenia skóry,
  • poprawia nawilżenie i elastyczność skóry,
  • łagodzi objawu zespołu napięcia przedmiesiączkowego,
  • obniża wysokie ciśnienie krwi,
  • wspiera pracę serca,
  • pomaga w walce z nadwagą i niepłodnością,
  • obniża cholesterol,
  • wzmacnia odporność,
  • łagodzi nerwobóle[7].

[1] https://pl.wikipedia.org/wiki/Wiesio%C5%82ek
[2] https://zywienie.abczdrowie.pl/olej-z-wiesiolka
[3] https://www.fivedotbotanics.com/blogs/news/benefits-of-evening-primrose-oil-for-skincare
[4] https://www.sciencedirect.com/topics/neuroscience/gamma-linolenic-acid
[5] https://www.aptekarzpolski.pl/wiedza/olej-lniany-i-olej-z-wiesiolka-wlasciwosci-lecznicze-i-kosmetycze/
[6] https://mito-med.pl/artykul/wady-i-zalety-kwasow-tluszczowych-omega-6
[7] https://www.healthline.com/health/evening-primrose-oil#nerve-pain