Wpływ kwasów omega na rozwój mózgu płodu – wszystko, co warto wiedzieć

Mózg dziecka zaczyna się rozwijać jeszcze w życiu płodowym. Ten proces zależy od kilku czynników takich, na które rodzice nie mają wpływu (np. uwarunkowania genetyczne) i takich, które mogą kontrolować. Do tych drugich należy dieta matki – to, co spożywa kobieta, transportowane jest do organizmu dziecka. Brak niektórych składników w pokarmie, np. bardzo ważnych kwasów omega-3, może powodować zaburzenia rozwijania się jednego z najważniejszych narządów u płodu. Jak wspomóc skomplikowany proces kształtowania się mózgu i układu nerwowego malca? Dowiedz się, co uwzględnić w codziennym jadłospisie, aby przekazać dziecku wszystko, co najlepsze.

Rozwój mózgu u płodu – jakie składniki mają na niego wpływ?

Płód jest zależny od matki – jeżeli kobieta przyjmuje za mało wartościowych związków, to rozwijający się mózg malucha nie ma się czym karmić. Żeby narząd wzrastał prawidłowo, w diecie matki nie może zabraknąć cennych minerałów i witamin. Ponadto, kobiety powinny pamiętać, że dzielą się nimi teraz z rosnącym w nich człowiekiem. Dawka, którą przyjmowały przed ciążą, obecnie może być za niska. W przypadku kwasów omega-3, przyszła mama powinna ich spożywać ok. 500 mg dziennie, tj. około 200 mg więcej niż zanim zaszła w ciążę.

Rozwój mózgu w okresie prenatalnym – najważniejsze fazy

Mózg zaczyna się rozwijać dosłownie od chwili zapłodnienia. Początkiem procesu jest uformowanie się płytek i rynienek nerwowych, które w około 4 tygodniu życia płodowego zamykają się w cewkę nerwową. Z kolei cewka jest zalążkiem rdzenia kręgowego i mózgowia. Jeżeli z jakiegoś powodu cewka nie wykształci się prawidłowo, może dojść do bardzo poważnych wad płodu: bezmózgowia, przepukliny oponowo-rdzeniowej. Następnie mózg płodu zaczyna kształtować się z dużą szybkością, by około 12 tygodnia stać się skomplikowanym narządem. Między 17 a 20 tygodniem tworzą się komórki nerwowe (neurony), później półkule, a od 26 tygodnia można już obserwować fale mózgowe. W trzecim trymestrze u dziecka w pełni funkcjonują wszystkie zmysły, a system nerwowy jest już bardzo zaawansowany.

Kiedy rozwija się mózg u płodu i co ma na niego wpływ?

Dieta przyszłej mamy jest bardzo ważna już od pierwszego dnia ciąży, ponieważ wszystkie składniki odżywcze trafiają poprzez łożysko do organizmu dziecka. Chyba nikogo nie trzeba przekonywać, że kobieta w ciąży musi wykluczyć alkohol, papierosy, mocną kawę i inne używki, ale lekarze zalecają jednocześnie wzbogacić jadłospis o:

  1. kwas foliowy – czyli witaminę z grupy B, którą warto zażywać nie tylko w czasie ciąży, ale i w okresie planowania dziecka. Reguluje ona wzrost komórek u dziecka i wpływa na prawidłowe zawiązanie się układu nerwowego. Jednym z czynników, który może przyczynić się do wystąpienia bezmózgowia lub innych wad cewy nerwowej, jest właśnie zbyt niskie stężenie tego składnika[1]. Kwas foliowy naturalnie występuje w warzywach liściowych (sałacie, szpinaku, kapuście), burakach, pomidorach, owocach cytrusowych i nabiale,
  2. kwasy z grupy omega-3 – a szczególnie kwas dokozaheksaenowy (DHA). Jest on ważnym składnikiem budulca mózgu, koniecznym także do rozwoju wzroku. Kwas ten jest także wartościowym związkiem dla mamy, gdyż odpowiada za dobre samopoczucie psychiczne. Niedobór DHA może być przyczyną zaburzeń układu nerwowego i wystąpienia powikłań w trakcie porodu (np. odklejenie łożyska, przedwczesny poród). Niestety, organizm człowieka nie wytwarza go nawet w śladowych ilości, dlatego należy dostarczać go w pokarmie. Bogate w kwasy omega-3 są ryby, orzechy włoskie, algi i tofu. Kwasy z grupy omega-3 znajdziemy też w tranie, czyli oleju z wątroby ryb z rodziny dorszowatych[2].

Jak wspierać kształtowanie mózgu u płodu?

Mózg to centrum dowodzenia i genialny narząd odpowiadający za działanie całego organizmu. Jego najintensywniejszy czas rozwoju to okres ciąży i pierwszych lat życia. Już w fazie płodowej formują się funkcjonalności, które będą się doskonalić po narodzinach. Rodzice powinni zacząć wspierać dojrzewanie tego narządu, kiedy maluch znajduje się jeszcze w łonie, a nawet na etapie planowania ciąży. Kluczowa jest odpowiednia dieta mamy, wykluczenie używek i jak najniższy poziom stresu.

[1] http://www.pis.lodz.pl/data/other/kwas_foliowy.pdf
[2] https://ncez.pl/ciaza-i-macierzynstwo/plodnosc-i-ciaza/znaczenie-kwasu-dokozaheksaenowego–dha–w-okresie-ciazy-i-laktacji